ภาพของสนามบินที่กลับมาคึกคักอาจทำให้เข้าใจว่าสายการบินกำลังอยู่ในยุคทำกำไรสูงสุดอีกครั้ง แต่เมื่อเปิดงบการเงินจริงกลับพบภาพตรงกันข้ามในหลายบริษัท: จำนวนผู้โดยสารและรายได้ยังเพิ่มขึ้น ขณะที่ต้นทุนเชื้อเพลิงพุ่งเร็วกว่าและกำไรหดตัวอย่างมาก สาเหตุจึงไม่ได้อยู่ที่คนเลิกเดินทางเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่การเปลี่ยนจากธุรกิจที่เคยฟื้นตัวด้วยปริมาณผู้โดยสาร ไปสู่ธุรกิจที่ต้องบริหารราคาตั๋ว ต้นทุนพลังงาน เครื่องบิน และสภาพคล่องพร้อมกัน
คำตอบจากข้อมูลล่าสุดมีสองชั้น ในระดับอุตสาหกรรมโลก กำไรปี 2026 มีแนวโน้มลดลงจริง แม้ผู้โดยสารยังเพิ่มขึ้น แต่ตัวเลขกำไรทั้งปี 2026 ยังเป็น ประมาณการ ของสมาคมขนส่งทางอากาศระหว่างประเทศ (IATA) ไม่ใช่ผลประกอบการที่ปิดบัญชีแล้ว ส่วนตัวเลขปริมาณเดินทางรายเดือนชี้ว่าการเติบโตเริ่มชะลอและบางเดือนติดลบด้วย ดังนั้นคำว่า “คนยังเที่ยว” ไม่เท่ากับ “ทุกเส้นทางมีผู้โดยสารเพิ่ม” และ “เครื่องบินเต็ม” ก็ไม่เท่ากับ “ทุกเที่ยวบินทำกำไร”
ตามประมาณการ IATA ฉบับวันที่ 7 มิถุนายน 2026 จำนวนผู้โดยสารทั้งปีจะอยู่ที่ 5.1 พันล้านคน เพิ่มขึ้น 2.4% รายได้รวมสายการบินจะขึ้นเป็น 1.165 ล้านล้าน USD เพิ่มขึ้น 9.4% แต่กำไรสุทธิจะลดจากประมาณ 45,000 ล้าน USD ในปี 2025 เหลือ 23,000 ล้าน USD ในปี 2026 อัตรากำไรสุทธิจึงหดจาก 4.2% เหลือ 2.0% หรือคิดเป็นกำไรเพียง 4.50 USD ต่อผู้โดยสารหนึ่งคน ตัวเลขนี้ยังปรับเปลี่ยนได้เมื่อมีข้อมูลจริงเพิ่มเติม
จากวิกฤตโควิดถึงปี 2026 เมื่อผู้โดยสารกลับมาแต่เงื่อนไขธุรกิจเปลี่ยนไป
การฟื้นตัวของการบินไม่ได้เกิดขึ้นพร้อมกันทุกภูมิภาค และต้องแยกจำนวนผู้โดยสารออกจาก RPK (Revenue Passenger Kilometers) ซึ่งเป็นจำนวนผู้โดยสารที่จ่ายค่าโดยสารคูณด้วยระยะทางบิน เพื่อวัดความต้องการเดินทางตามระยะทาง ไม่ใช่จำนวนคนที่ผ่านสนามบิน การเปรียบเทียบตัวเลขระหว่างปีจึงควรใช้ชุดสถิติเดียวกัน ไม่ผสม RPK กับจำนวนเที่ยวบินหรือยอดผู้โดยสารที่เดินผ่านประตูสนามบิน
| ช่วงเวลา | ภาพความต้องการเดินทาง | ความหมายต่อความสามารถทำกำไร |
|---|---|---|
| 2019 | ปีฐานก่อนโควิด | โครงสร้างเส้นทางและต้นทุนในภาวะปกติเดิม |
| 2020 – 2021 | การระบาดและข้อจำกัดเดินทางทำให้กิจกรรมการบินลดลงรุนแรง | สายการบินสะสมหนี้ ลดฝูงบินและสูญเสียบุคลากรบางส่วน |
| 2022 – 2023 | การเปิดพรมแดนทำให้ความต้องการฟื้นอย่างรวดเร็วแต่ไม่เท่ากันทุกตลาด | รายได้กลับมา แต่ข้อจำกัดเครื่องบินและบุคลากรเริ่มชัด |
| 2024 (Actual) | RPK โลกเพิ่ม 10.4% จากปี 2023 สูงกว่าปี 2019 3.8% | อัตราบรรทุกผู้โดยสารเฉลี่ย 83.5% |
| 2025 (Actual สำหรับ Traffic) | RPK เพิ่มอีก 5.3% และอัตราบรรทุกเฉลี่ย 83.6% | ดีมานด์ทำสถิติ แต่เครื่องบินและชิ้นส่วนยังส่งมอบไม่ทัน |
| 2026 (IATA Forecast เดือนมิถุนายน) | RPK ทั้งปีคาดเพิ่ม 2.1% และผู้โดยสาร 5.1 พันล้านคน | กำไรสุทธิทั้งอุตสาหกรรมคาดเหลือ 23,000 ล้าน USD |
| ม.ค. – ก.ย. 2026 (Actual Traffic) | RPK สะสมเพิ่มเพียง 0.3% เทียบปีก่อน และเดือนกันยายนลด 0.5% | การชะลอตัวต่างกันตามภูมิภาค; ไม่ควรถือว่าเที่ยวบินทุกตลาดเติบโต |
ข้อแตกต่างที่สำคัญคือปี 2024 และ 2025 มีตัวเลขความต้องการเดินทางจริงครบปีแล้ว แต่ปี 2026 ยังไม่มีผลกำไรหรือจำนวนผู้โดยสารจริงครบปี ณ วันที่ 7 พฤศจิกายน 2026 การสรุปปี 2026 จึงต้องบอกให้ชัดว่ากำลังอ้างอิงประมาณการในเดือนมิถุนายนซึ่งเกิดก่อนข้อมูลการเดินทางเดือนกันยายนที่เผยแพร่เมื่อ 30 ตุลาคม
รายได้โตแต่กำไรหายไปไหนเมื่ออ่านตัวเลขให้ตรงกัน
| ตัวชี้วัดอุตสาหกรรมโลก | ปี 2024 | ปี 2025 (IATA Estimate) | ปี 2026 (IATA Forecast) |
|---|---|---|---|
| รายได้สายการบินรวม | ไม่ใช้ตัวเลขข้ามประมาณการ | 1.065 ล้านล้าน USD | 1.165 ล้านล้าน USD |
| กำไรสุทธิรวม | 38,000 ล้าน USD (IATA estimate ในรายงานปี 2026) | 45,000 ล้าน USD | 23,000 ล้าน USD |
| อัตรากำไรสุทธิ | 3.7% | 4.2% | 2.0% |
| กำไรจากการดำเนินงาน (EBIT) | ไม่เทียบในตารางนี้ | 76,400 ล้าน USD | 48,000 ล้าน USD |
| อัตราบรรทุกผู้โดยสารเฉลี่ย | 83.5% (Actual) | 83.6% (Actual) | 84.0% (Forecast) |
| กำไรสุทธิต่อผู้โดยสาร | ไม่ใช้ตัวเลขข้ามนิยาม | 9.10 USD | 4.50 USD |
คำว่า “รายได้เพิ่มแต่กำไรลด” จึงมีหลักฐานรองรับในระดับภาพรวม: รายได้คาดเพิ่ม 9.4% แต่กำไรสุทธิอาจลดเกือบครึ่งเมื่อเทียบประมาณการปี 2025 โดย IATA ปรับคาดการณ์กำไรปี 2026 จาก 41,000 ล้าน USD ที่ประเมินเมื่อเดือนธันวาคม 2025 ลงมาเป็น 23,000 ล้าน USD ในเดือนมิถุนายน 2026 ท่ามกลางผลกระทบด้านพลังงานและการเดินทางผ่านตะวันออกกลาง ต้องไม่สับสนระหว่าง “ลดจากคาดการณ์เดิม” กับ “ลดจากกำไรปีที่ผ่านมา” ซึ่งเป็นคนละฐานเปรียบเทียบ
กำไรสุทธิ (Net Profit) คือกำไรหลังภาษีและต้นทุนทางการเงิน ส่วน EBIT คือกำไรก่อนดอกเบี้ยและภาษี จึงใช้แทนกันไม่ได้ เช่นเดียวกับ อัตราบรรทุก (Load Factor) ที่บอกสัดส่วนที่นั่งถูกใช้งาน แต่ไม่ได้บอกว่าสายการบินขายตั๋วแต่ละที่นั่งในราคาเพียงพอจะครอบคลุมต้นทุนหรือไม่
ต้นทุนหกด้านที่กำลังกินกำไรสายการบิน
ปัจจัยใหญ่ที่สุดในปี 2026 คือ ราคาน้ำมันเครื่องบิน IATA คาดว่าต้นทุนเชื้อเพลิงรวมจะพุ่งจาก 252,000 ล้าน USD ในปี 2025 เป็น 350,000 ล้าน USD ในปี 2026 หรือเพิ่มเกือบ 40% โดยสัดส่วนเชื้อเพลิงในต้นทุนดำเนินงานอาจเพิ่มจาก 25.4% เป็น 31.4% แม้ปริมาณการใช้น้ำมันทั้งระบบคาดแทบไม่เปลี่ยน จุดที่ทำให้ต้นทุนเพิ่มจึงเป็นราคาต่อหน่วยมากกว่าการบินเพิ่มขึ้นอย่างเดียว
ราคาน้ำมันดิบไม่ใช่ต้นทุนเดียวกับน้ำมันเครื่องบินสำเร็จรูป IATA ตั้งสมมติฐานราคาน้ำมัน Jet Fuel เฉลี่ย 152 USD ต่อบาร์เรล เทียบกับ 90 USD ในปี 2025 โดยส่วนต่างระหว่างราคาน้ำมันเครื่องบินกับน้ำมันดิบ Brent หรือ crack spread ที่กว้างขึ้นเป็นอีกแรงกดดัน การทำสัญญาป้องกันความเสี่ยง (Fuel Hedging) ช่วยชะลอผลกระทบได้ แต่ไม่ได้ป้องกันความเสียหายทั้งหมดเมื่อราคาเพิ่มต่อเนื่อง และแต่ละสายการบินมีสัดส่วนการ Hedging ต่างกัน
ด้านแรงงาน IATA ประเมินต้นทุนบุคลากรสายการบินโลกปี 2026 ที่ประมาณ 271,000 ล้าน USD ส่วนต้นทุนที่ไม่ใช่น้ำมันรวมจะสูงถึง 767,000 ล้าน USD และเพิ่ม 4.0% จากปี 2025 แม้บริษัทพยายามเพิ่มผลิตภาพ แต่การจ้างนักบิน ช่างเทคนิค ลูกเรือ และพนักงานภาคพื้นต้องใช้ทักษะเฉพาะและข้อกำหนดความปลอดภัยที่ลดทอนได้ยาก
อีกสี่ช่องทางกดดันเชื่อมกัน: เครื่องบินรุ่นใหม่ส่งมอบช้า ทำให้ต้องเช่าเครื่องบินในอัตราสูงขึ้น; เครื่องรุ่นเก่าต้องซ่อมเครื่องยนต์และเปลี่ยนชิ้นส่วนบ่อยขึ้น; หนี้และสัญญาเช่าเครื่องบินทำให้ต้นทุนดอกเบี้ยกระทบกำไรสุทธิ; ขณะที่ค่าธรรมเนียมสนามบิน การใช้ทางวิ่ง บริการภาคพื้น การควบคุมจราจรทางอากาศ และข้อกำหนดด้านสิ่งแวดล้อมยังต้องจ่ายแม้เที่ยวบินจะขายตั๋วราคาไม่สูงมากนัก ค่าใช้จ่ายเหล่านี้มีโครงสร้างต่างกันตามสนามบินและประเทศ จึงไม่ควรใช้สัดส่วนเดียวกันอธิบายทุกสายการบิน
| แรงกดดัน | หลักฐานหรือขนาดปัญหา | ผลทางเศรษฐศาสตร์ของสายการบิน |
|---|---|---|
| น้ำมันเครื่องบิน | 350,000 ล้าน USD ปี 2026F เทียบ 252,000 ล้าน USD ปี 2025 | ต้นทุนต่อเที่ยวพุ่งเร็วกว่าอัตราปรับราคาตั๋ว |
| แรงงาน | 271,000 ล้าน USD ปี 2026F | สัญญาค่าจ้างและข้อจำกัดบุคลากรทำให้ลดต้นทุนเร็วไม่ได้ |
| เครื่องบินและ Supply Chain | ส่งมอบเครื่องใหม่และเครื่องยนต์ล่าช้า; ค่าเช่าสูงขึ้น | ต้องใช้เครื่องเก่านานขึ้น และเสียโอกาสเปิดเส้นทางใหม่ |
| Maintenance | ค่าโอเวอร์ฮอลและชิ้นส่วนเพิ่มตามชั่วโมงบินและอายุเครื่อง | เครื่องจอดซ่อมทำให้เสียรายได้ แต่ยังมีต้นทุนคงที่ |
| ดอกเบี้ยและสัญญาเช่า | ความเปราะบางขึ้นกับระดับหนี้ของแต่ละบริษัท | กำไรจากการบินอาจถูกหักด้วยต้นทุนการเงิน |
| สนามบิน/น่านฟ้า/สิ่งแวดล้อม | ค่า Landing, Ground Handling, Navigation และ SAF/CORSIA | ต้นทุนถูกส่งผ่านราคาตั๋วได้ไม่เต็มในตลาดแข่งขันสูง |

เครื่องบินเต็มไม่ได้แปลว่ากำไรดีเมื่อเกมราคา Full-Service ปะทะ Low-Cost
สายการบินขาย “ที่นั่งที่มีวันหมดอายุ” เมื่อเครื่องออกจาก Gate ที่นั่งว่างในเที่ยวบินนั้นจะไม่สามารถนำมาขายใหม่อีกได้ จึงมีแรงจูงใจให้ลดราคาช่วงใกล้ออกเดินทางเพื่อเพิ่ม Load Factor แต่ถ้าราคาขายเฉลี่ยต่ำกว่าต้นทุนที่ควรได้รับคืน จำนวนผู้โดยสารที่เพิ่มขึ้นอาจทำให้รายได้เพิ่มโดยกำไรไม่เพิ่มตาม
ธุรกิจ Full-Service/Network Carrier มีโอกาสขายที่นั่งชั้นพรีเมียม เส้นทางต่อเครื่อง และบริการลูกค้าองค์กร รวมถึงสร้างความสัมพันธ์กับผู้โดยสารประจำ แต่ต้องแลกกับต้นทุนเครือข่าย ความซับซ้อน และค่าแรงบางประเภท ขณะที่ Low-Cost Carrier (LCC) ได้เปรียบจากการใช้เครื่องบินรุ่นเดียวหมุนเวียนเร็ว การขายตรง และต้นทุนหน่วยต่ำ ทว่าตลาดระยะสั้นที่มีการแข่งขันรุนแรงทำให้ราคาตั๋วปรับขึ้นได้จำกัด โดยเฉพาะเมื่อผู้โดยสารไวต่อราคา
ปี 2026 จึงไม่ได้เป็นการแข่งขันที่ Full-Service ชนะทุกแห่งหรือ LCC แพ้ทุกแห่ง IATA มองว่าผู้ให้บริการที่มีรายได้พรีเมียมและความยืดหยุ่นในการแบ่งราคามักรับแรงกระแทกได้ดีกว่า แต่ความสามารถทำกำไรจริงยังขึ้นกับเส้นทาง ต้นทุนเงินทุน การป้องกันความเสี่ยงน้ำมัน การเดินทางผ่านน่านฟ้า และอำนาจต่อรองกับสนามบินและผู้ให้บริการเครื่องบินด้วย
ตัวเลขจากงบจริงบอกว่ารายได้สูงไม่ได้หมายถึงกำไรสูง
ตารางต่อไปนี้ใช้ผลประกอบการที่บริษัทเผยแพร่ล่าสุด ณ วันที่ 7 พฤศจิกายน 2026 ช่วงเวลาบัญชีและมาตรฐานกำไรต่างกัน จึงใช้เพื่อเปรียบเทียบทิศทาง ไม่ใช่จัดอันดับกำไรสัมบูรณ์แบบเทียบตรงทุกบริษัท
| บริษัท/ช่วงงบ | รายได้และอุปสงค์ | กำไรหรือขาดทุน | สิ่งที่บอกเกี่ยวกับธุรกิจ |
|---|---|---|---|
| Delta Air Lines / Q3 2026 | รายได้รวม 20.186 พันล้าน USD เพิ่ม 21% | กำไรสุทธิ 756 ล้าน USD ลด 47% | ต้นทุนน้ำมันไตรมาสเพิ่ม 69% เทียบปีก่อน แม้รายได้โต |
| American Airlines / Q3 2026 | รายได้ 16.3 พันล้าน USD เพิ่ม 19.3% | ขาดทุนสุทธิ 269 ล้าน USD | ค่าน้ำมันเพิ่ม 67.5%; รายได้สถิติไม่พอเปลี่ยนเป็นกำไร |
| United Airlines / Q3 2026 | รายได้ 17.9 พันล้าน USD เพิ่ม 17.4% | กำไรสุทธิราว 1.0 พันล้าน USD | มีผลิตภัณฑ์และเครือข่ายที่รักษากำไรได้ แม้ต้นทุนเพิ่ม |
| Ryanair / H1 FY2027 | ผู้โดยสาร 125.8 ล้านคน เพิ่ม 6%; รายได้เพิ่ม 3% | กำไรหลังภาษี ลด 15% | ราคาตั๋วเฉลี่ยลด 4% แต่ต้นทุนดำเนินงานเพิ่ม 10% |
| Lufthansa Group / ม.ค. – ก.ย. 2026 | รายได้เพิ่ม 8%; Load Factor 83.9% | Adjusted EBIT ลด 20% | เชื้อเพลิงสูงและการหยุดชะงักของเส้นทาง/แรงงานกดดัน |
กรณี Ryanair น่าสนใจเพราะสายการบินราคาประหยัดที่มีวินัยต้นทุนสูงยังเผชิญกำไรหด: ผลครึ่งปีแรกของปีบัญชีที่สิ้นสุดมีนาคม 2027 ซึ่งประกาศ 2 พฤศจิกายน 2026 ระบุจำนวนผู้โดยสารเพิ่ม 6% แต่กำไรหลังภาษีลด 15% สาเหตุคือส่วนของน้ำมันที่ไม่ทำ Hedge แพงขึ้นมากและค่าโดยสารเฉลี่ยลดลง 4% ขณะที่รายได้เสริมต่อผู้โดยสารแทบไม่เพิ่ม นี่เป็นตัวอย่างตรงของคำถามว่า “ขายตั๋วได้มากขึ้นแล้วทำไมกำไรน้อยลง”
ในทางกลับกัน United Airlines แสดงว่ากำไรยังรักษาได้ในบางรูปแบบธุรกิจ: ไตรมาส 3 มีรายได้ 17.9 พันล้าน USD และกำไรสุทธิ 1.0 พันล้าน USD แม้ต้นทุนต่อที่นั่งและค่าน้ำมันเพิ่ม ขณะที่ American Airlines ขาดทุนสุทธิแม้รายได้ทำระดับสูง จึงไม่ควรสรุปว่าสายการบินทุกแห่งประสบภาวะเหมือนกัน หรือใช้ผลประกอบการบริษัทเดียวแทนอุตสาหกรรมโลกทั้งหมด
กำไรแต่ละภูมิภาคต่างกันเพราะเครือข่ายและต้นทุนน้ำมัน
ตามประมาณการ IATA เดือนมิถุนายน ภูมิภาคต่าง ๆ มีทิศทางต่างกัน โดยเฉพาะสายการบินตะวันออกกลางได้รับผลกระทบอย่างหนักจากการปิดหรือจำกัดน่านฟ้า การเปลี่ยนเส้นทางบิน และปริมาณผู้โดยสารต่อเครื่องที่ลดลง ส่วนบางเส้นทางเอเชียกับยุโรปและแอฟริกาอาจได้รับผู้โดยสารที่เปลี่ยนมาเดินทางผ่านจุดต่อเครื่องอื่น แต่ก็ต้องรับต้นทุนเชื้อเพลิงสูงขึ้นด้วย
| ภูมิภาค (IATA) | กำไรสุทธิ 2025E | กำไรสุทธิ 2026F | Net Margin 2026F |
|---|---|---|---|
| ยุโรป | 13.0 พันล้าน USD | 9.6 พันล้าน USD | 3.1% |
| อเมริกาเหนือ | 12.4 พันล้าน USD | 9.4 พันล้าน USD | 2.5% |
| เอเชียแปซิฟิก | 9.8 พันล้าน USD | 6.6 พันล้าน USD | 2.1% |
| ลาตินอเมริกา | 1.9 พันล้าน USD | 1.2 พันล้าน USD | 2.1% |
| แอฟริกา | 0.3 พันล้าน USD | 0.1 พันล้าน USD | 0.2% |
| ตะวันออกกลาง | 7.2 พันล้าน USD | ขาดทุน 4.3 พันล้าน USD | -6.1% |
ยอดรวมจากตัวเลขรายภูมิภาคอาจคลาดกับ 23 พันล้าน USD ของ IATA เล็กน้อยเพราะการปัดเศษ และเป็นประมาณการ ณ วันเดียวกัน ไม่ใช่ผลกำไรจริงครบปีของสายการบินทุกแห่ง สิ่งสำคัญกว่าการจัดอันดับคือรายได้จากการเดินทางระหว่างประเทศไม่ได้กระจายตามจำนวนผู้โดยสารเสมอไป ภูมิภาคที่มีเที่ยวบินไกล เครื่องบินลำใหญ่ และการพึ่งพาการต่อเครื่องสูงมีโครงสร้างรายได้และความเสี่ยงต่างจากตลาดภายในประเทศ
รายได้เสริมจากสัมภาระ ที่นั่งพิเศษ และบัตรเครดิตช่วยได้แค่ไหน
เมื่อค่าโดยสารพื้นฐานปรับเพิ่มมากไม่ได้ สายการบินจะเพิ่มรายได้จากการเลือกที่นั่ง สัมภาระ อาหาร การขึ้นเครื่องก่อน บริการเสริมบนเที่ยวบิน และโปรแกรมสมาชิก แต่ “รายได้เสริม” ที่อยู่ในสถิติ IATA เป็นหมวด Ancillary and Other Revenue ไม่ใช่เฉพาะค่ากระเป๋าอย่างเดียว โดยปี 2026 คาดมีมูลค่าราว 165,000 ล้าน USD เพิ่มขึ้น 12.6% เทียบกับรายได้จากตั๋วโดยสารที่คาด 839,000 ล้าน USD เพิ่มขึ้น 9.2% และรายได้ Cargo 162,000 ล้าน USD เพิ่มขึ้น 7.2%
โปรแกรมสะสมไมล์และบัตรเครดิตร่วมแบรนด์เป็นอีกช่องทางที่มีคุณค่าต่างจากการขายตั๋วเที่ยวบินเดียว ตัวอย่างเช่น Delta Air Lines รายงานการรับค่าตอบแทนจาก American Express 6.9 พันล้าน USD ในเก้าเดือนแรกปี 2026 เพิ่มขึ้น 14% จากปีก่อน สะท้อนรายรับจากความร่วมมือบัตรเครดิตและการขายไมล์ แต่ตัวเลขค่าตอบแทนนี้ ไม่ใช่กำไรสุทธิของโปรแกรม และไม่ควรนำไปบวกกับรายได้ตามบรรทัดในงบโดยไม่ตรวจวิธีรับรู้รายได้ เพราะอาจเกิดการนับซ้ำกับรายได้ที่เกี่ยวข้องกับคะแนนและบริการในอนาคต
สายการบิน LCC ก็ใช้รายได้เสริมเป็นกลไกสำคัญเช่นกัน Ryanair รายงานรายได้เสริมรวมครึ่งปีแรก FY2027 เพิ่ม 6% แต่เมื่อหารต่อผู้โดยสารกลับแทบไม่เปลี่ยน แปลว่าการขายบริการเสริมช่วยเพิ่มรายได้รวมได้ ทว่าไม่ได้รับประกันว่าจะคุ้มต้นทุนเชื้อเพลิงที่เพิ่มเร็วกว่าหรือชดเชยค่าตั๋วที่ลดลงได้ทั้งหมด
หนี้ ต้นทุนเงินทุน และฝูงบินที่รอส่งมอบคือความเปราะบางที่ซ่อนอยู่
แม้สายการบินทำกำไรจากการดำเนินงานได้ แต่ถ้าต้องจ่ายดอกเบี้ยสูงหรือเช่าเครื่องบินแพง กำไรสุทธิยังถูกกดลงได้ IATA คาด Return on Invested Capital (ROIC) ปี 2026 ที่ 4.3% ขณะที่ต้นทุนเงินทุนถัวเฉลี่ย (WACC) ประเมิน 8.5% หมายความว่าโดยเฉลี่ยอุตสาหกรรมยังมีผลตอบแทนจากทุนที่ต่ำกว่าต้นทุนของทุน แม้รายงานงบจะมีกำไรเป็นบวก
ความล่าช้าในการรับมอบเครื่องบินจากผู้ผลิตและการซ่อมเครื่องยนต์ที่ใช้เวลานานทำให้สายการบินที่ต้องการขยายเที่ยวบินอาจไม่มีเครื่องบินพร้อมใช้ ขณะเดียวกันการเก็บเครื่องบินเก่าไว้นานขึ้นเพิ่มค่า Maintenance และทำให้การลดการใช้น้ำมันต่อที่นั่งไม่เร็วเท่าที่คาด ผู้ประกอบการที่มีกองเงินสดสูง มีเครื่องบินพร้อมใช้ และมีเส้นทางที่ทำรายได้สูงจึงอยู่ในฐานะดีกว่าบริษัทที่ต้องกู้เงินหรือเช่าเครื่องเพิ่มในช่วงต้นทุนแพง
ความเสี่ยงนี้ยังส่งต่อไปถึงโรงแรม สนามบิน บริษัทเช่าซื้อเครื่องบิน ผู้ผลิตชิ้นส่วน บริษัทขนส่ง และธุรกิจท่องเที่ยว เพราะหากสายการบินตัดเที่ยวบินที่ทำกำไรน้อย ผู้บริโภคอาจต้องจ่ายค่าตั๋วมากขึ้นและบางเมืองอาจเสียเที่ยวบินเชื่อมต่อ แม้ความต้องการเดินทางโดยรวมของโลกยังไม่หายไป
ปี 2027 จะกำไรดีขึ้นหรือไม่ภายใต้สามฉากทัศน์
กรณีฐาน (Base Case) หากราคาน้ำมันเครื่องบินเริ่มทรงตัว เส้นทางบินผ่านภูมิภาคที่มีข้อจำกัดค่อย ๆ กลับมาและการส่งมอบเครื่องบินทยอยดีขึ้น กำไรสายการบินอาจฟื้นจากฐานปี 2026 ได้บางส่วน แต่การเพิ่มอัตราบรรทุกอย่างเดียวไม่น่าพอ เพราะค่าจ้าง หนี้ ค่าเช่า และข้อจำกัด Supply Chain ยังอยู่
กรณีบวก (Upside) หากต้นทุนเชื้อเพลิงและส่วนต่างค่ากลั่นลดลงเร็ว พร้อมกับรายได้พรีเมียมและบริการเสริมแข็งแรงกว่าคาด สายการบินที่มีงบดุลแข็งแกร่งและบริหารเครือข่ายเก่งอาจได้ประโยชน์มาก ขณะที่ผู้โดยสารอาจเห็นตัวเลือกเที่ยวบินเพิ่ม แต่ไม่ได้หมายความว่าราคาตั๋วทุกเส้นทางจะลดลงพร้อมกัน
กรณีลบ (Downside) หากราคาน้ำมันทรงตัวสูงหรือขยับขึ้นอีก น่านฟ้ายังถูกจำกัด ภาวะเศรษฐกิจชะลอ และอัตราดอกเบี้ยหรือค่าเช่าเครื่องบินยังแพง สายการบินที่มีกำไรต่อเที่ยวต่ำอาจต้องปรับลดความถี่และขึ้นราคาตั๋วมากขึ้น เสี่ยงกระทบการเดินทางและธุรกิจที่พึ่งพานักท่องเที่ยวระหว่างประเทศ ทั้งสามกรณีเป็น การวิเคราะห์ฉากทัศน์ ไม่ใช่พยากรณ์ผลประกอบการปี 2027 อย่างเป็นทางการ
สายการบินไม่ได้ขาดผู้โดยสารแต่ขาดส่วนต่างที่เหลือเป็นกำไร
ปี 2026 เป็นปีที่ให้บทเรียนชัดว่า “จำนวนคนเดินทาง” กับ “ความสามารถทำกำไร” ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน IATA ยังประเมินว่าคนจะเดินทางทางอากาศเพิ่มและรายได้สายการบินจะสูงขึ้น แต่ต้นทุนน้ำมัน การซ่อมบำรุง ค่าแรง ค่าธรรมเนียม และต้นทุนการเงินกำลังแย่งส่วนต่างที่เคยเหลือเป็นกำไร ตลาดจึงไม่ควรถามเพียงว่าสายการบินขนผู้โดยสารเพิ่มกี่คน แต่ต้องถามว่ารายได้ต่อที่นั่งเติบโตทันต้นทุนต่อที่นั่งหรือไม่ และบริษัทมีเงินสดพอรับความผันผวนได้แค่ไหน
ข้อสรุปสำคัญ การบินโลกในปี 2026 ยังไม่ใช่ธุรกิจที่กำลังขาดทุนทั้งระบบ แต่ตามประมาณการล่าสุดมีแนวโน้มเหลือกำไรสุทธิราว 2 เซนต์ต่อรายได้ 1 USD เท่านั้น ผู้ชนะในปี 2027 จึงอาจไม่ใช่สายการบินที่เพิ่มผู้โดยสารได้มากที่สุด หากเป็นผู้ประกอบการที่ควบคุมต้นทุน รักษารายได้ต่อที่นั่ง บริหารฝูงบิน และต่อยอดรายได้เสริมโดยไม่เพิ่มความเสี่ยงทางการเงินเกินกำลัง



