คนยังเที่ยวกันทั่วโลก แล้วทำไมสายการบินกำไรน้อยลง?

เจาะงบสายการบินและสถิติ IATA ปี 2026 เมื่อผู้โดยสารยังเพิ่มแต่กำไรสุทธิคาดลดเกือบครึ่ง วิเคราะห์น้ำมัน ค่าแรง เครื่องบิน หนี้ ตั๋วราคาแข่งขัน รายได้เสริม และแนวโน้มปี 2027

เครื่องบินโดยสารจอดอยู่ในพื้นที่สนามบิน

ภาพของสนามบินที่กลับมาคึกคักอาจทำให้เข้าใจว่าสายการบินกำลังอยู่ในยุคทำกำไรสูงสุดอีกครั้ง แต่เมื่อเปิดงบการเงินจริงกลับพบภาพตรงกันข้ามในหลายบริษัท: จำนวนผู้โดยสารและรายได้ยังเพิ่มขึ้น ขณะที่ต้นทุนเชื้อเพลิงพุ่งเร็วกว่าและกำไรหดตัวอย่างมาก สาเหตุจึงไม่ได้อยู่ที่คนเลิกเดินทางเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่การเปลี่ยนจากธุรกิจที่เคยฟื้นตัวด้วยปริมาณผู้โดยสาร ไปสู่ธุรกิจที่ต้องบริหารราคาตั๋ว ต้นทุนพลังงาน เครื่องบิน และสภาพคล่องพร้อมกัน

คำตอบจากข้อมูลล่าสุดมีสองชั้น ในระดับอุตสาหกรรมโลก กำไรปี 2026 มีแนวโน้มลดลงจริง แม้ผู้โดยสารยังเพิ่มขึ้น แต่ตัวเลขกำไรทั้งปี 2026 ยังเป็น ประมาณการ ของสมาคมขนส่งทางอากาศระหว่างประเทศ (IATA) ไม่ใช่ผลประกอบการที่ปิดบัญชีแล้ว ส่วนตัวเลขปริมาณเดินทางรายเดือนชี้ว่าการเติบโตเริ่มชะลอและบางเดือนติดลบด้วย ดังนั้นคำว่า “คนยังเที่ยว” ไม่เท่ากับ “ทุกเส้นทางมีผู้โดยสารเพิ่ม” และ “เครื่องบินเต็ม” ก็ไม่เท่ากับ “ทุกเที่ยวบินทำกำไร”

ตามประมาณการ IATA ฉบับวันที่ 7 มิถุนายน 2026 จำนวนผู้โดยสารทั้งปีจะอยู่ที่ 5.1 พันล้านคน เพิ่มขึ้น 2.4% รายได้รวมสายการบินจะขึ้นเป็น 1.165 ล้านล้าน USD เพิ่มขึ้น 9.4% แต่กำไรสุทธิจะลดจากประมาณ 45,000 ล้าน USD ในปี 2025 เหลือ 23,000 ล้าน USD ในปี 2026 อัตรากำไรสุทธิจึงหดจาก 4.2% เหลือ 2.0% หรือคิดเป็นกำไรเพียง 4.50 USD ต่อผู้โดยสารหนึ่งคน ตัวเลขนี้ยังปรับเปลี่ยนได้เมื่อมีข้อมูลจริงเพิ่มเติม

จากวิกฤตโควิดถึงปี 2026 เมื่อผู้โดยสารกลับมาแต่เงื่อนไขธุรกิจเปลี่ยนไป

การฟื้นตัวของการบินไม่ได้เกิดขึ้นพร้อมกันทุกภูมิภาค และต้องแยกจำนวนผู้โดยสารออกจาก RPK (Revenue Passenger Kilometers) ซึ่งเป็นจำนวนผู้โดยสารที่จ่ายค่าโดยสารคูณด้วยระยะทางบิน เพื่อวัดความต้องการเดินทางตามระยะทาง ไม่ใช่จำนวนคนที่ผ่านสนามบิน การเปรียบเทียบตัวเลขระหว่างปีจึงควรใช้ชุดสถิติเดียวกัน ไม่ผสม RPK กับจำนวนเที่ยวบินหรือยอดผู้โดยสารที่เดินผ่านประตูสนามบิน

ช่วงเวลาภาพความต้องการเดินทางความหมายต่อความสามารถทำกำไร
2019ปีฐานก่อนโควิดโครงสร้างเส้นทางและต้นทุนในภาวะปกติเดิม
2020 – 2021การระบาดและข้อจำกัดเดินทางทำให้กิจกรรมการบินลดลงรุนแรงสายการบินสะสมหนี้ ลดฝูงบินและสูญเสียบุคลากรบางส่วน
2022 – 2023การเปิดพรมแดนทำให้ความต้องการฟื้นอย่างรวดเร็วแต่ไม่เท่ากันทุกตลาดรายได้กลับมา แต่ข้อจำกัดเครื่องบินและบุคลากรเริ่มชัด
2024 (Actual)RPK โลกเพิ่ม 10.4% จากปี 2023 สูงกว่าปี 2019 3.8%อัตราบรรทุกผู้โดยสารเฉลี่ย 83.5%
2025 (Actual สำหรับ Traffic)RPK เพิ่มอีก 5.3% และอัตราบรรทุกเฉลี่ย 83.6%ดีมานด์ทำสถิติ แต่เครื่องบินและชิ้นส่วนยังส่งมอบไม่ทัน
2026 (IATA Forecast เดือนมิถุนายน)RPK ทั้งปีคาดเพิ่ม 2.1% และผู้โดยสาร 5.1 พันล้านคนกำไรสุทธิทั้งอุตสาหกรรมคาดเหลือ 23,000 ล้าน USD
ม.ค. – ก.ย. 2026 (Actual Traffic)RPK สะสมเพิ่มเพียง 0.3% เทียบปีก่อน และเดือนกันยายนลด 0.5%การชะลอตัวต่างกันตามภูมิภาค; ไม่ควรถือว่าเที่ยวบินทุกตลาดเติบโต

ข้อแตกต่างที่สำคัญคือปี 2024 และ 2025 มีตัวเลขความต้องการเดินทางจริงครบปีแล้ว แต่ปี 2026 ยังไม่มีผลกำไรหรือจำนวนผู้โดยสารจริงครบปี ณ วันที่ 7 พฤศจิกายน 2026 การสรุปปี 2026 จึงต้องบอกให้ชัดว่ากำลังอ้างอิงประมาณการในเดือนมิถุนายนซึ่งเกิดก่อนข้อมูลการเดินทางเดือนกันยายนที่เผยแพร่เมื่อ 30 ตุลาคม

รายได้โตแต่กำไรหายไปไหนเมื่ออ่านตัวเลขให้ตรงกัน

ตัวชี้วัดอุตสาหกรรมโลกปี 2024ปี 2025 (IATA Estimate)ปี 2026 (IATA Forecast)
รายได้สายการบินรวมไม่ใช้ตัวเลขข้ามประมาณการ1.065 ล้านล้าน USD1.165 ล้านล้าน USD
กำไรสุทธิรวม38,000 ล้าน USD (IATA estimate ในรายงานปี 2026)45,000 ล้าน USD23,000 ล้าน USD
อัตรากำไรสุทธิ3.7%4.2%2.0%
กำไรจากการดำเนินงาน (EBIT)ไม่เทียบในตารางนี้76,400 ล้าน USD48,000 ล้าน USD
อัตราบรรทุกผู้โดยสารเฉลี่ย83.5% (Actual)83.6% (Actual)84.0% (Forecast)
กำไรสุทธิต่อผู้โดยสารไม่ใช้ตัวเลขข้ามนิยาม9.10 USD4.50 USD

คำว่า “รายได้เพิ่มแต่กำไรลด” จึงมีหลักฐานรองรับในระดับภาพรวม: รายได้คาดเพิ่ม 9.4% แต่กำไรสุทธิอาจลดเกือบครึ่งเมื่อเทียบประมาณการปี 2025 โดย IATA ปรับคาดการณ์กำไรปี 2026 จาก 41,000 ล้าน USD ที่ประเมินเมื่อเดือนธันวาคม 2025 ลงมาเป็น 23,000 ล้าน USD ในเดือนมิถุนายน 2026 ท่ามกลางผลกระทบด้านพลังงานและการเดินทางผ่านตะวันออกกลาง ต้องไม่สับสนระหว่าง “ลดจากคาดการณ์เดิม” กับ “ลดจากกำไรปีที่ผ่านมา” ซึ่งเป็นคนละฐานเปรียบเทียบ

กำไรสุทธิ (Net Profit) คือกำไรหลังภาษีและต้นทุนทางการเงิน ส่วน EBIT คือกำไรก่อนดอกเบี้ยและภาษี จึงใช้แทนกันไม่ได้ เช่นเดียวกับ อัตราบรรทุก (Load Factor) ที่บอกสัดส่วนที่นั่งถูกใช้งาน แต่ไม่ได้บอกว่าสายการบินขายตั๋วแต่ละที่นั่งในราคาเพียงพอจะครอบคลุมต้นทุนหรือไม่

ต้นทุนหกด้านที่กำลังกินกำไรสายการบิน

ปัจจัยใหญ่ที่สุดในปี 2026 คือ ราคาน้ำมันเครื่องบิน IATA คาดว่าต้นทุนเชื้อเพลิงรวมจะพุ่งจาก 252,000 ล้าน USD ในปี 2025 เป็น 350,000 ล้าน USD ในปี 2026 หรือเพิ่มเกือบ 40% โดยสัดส่วนเชื้อเพลิงในต้นทุนดำเนินงานอาจเพิ่มจาก 25.4% เป็น 31.4% แม้ปริมาณการใช้น้ำมันทั้งระบบคาดแทบไม่เปลี่ยน จุดที่ทำให้ต้นทุนเพิ่มจึงเป็นราคาต่อหน่วยมากกว่าการบินเพิ่มขึ้นอย่างเดียว

ราคาน้ำมันดิบไม่ใช่ต้นทุนเดียวกับน้ำมันเครื่องบินสำเร็จรูป IATA ตั้งสมมติฐานราคาน้ำมัน Jet Fuel เฉลี่ย 152 USD ต่อบาร์เรล เทียบกับ 90 USD ในปี 2025 โดยส่วนต่างระหว่างราคาน้ำมันเครื่องบินกับน้ำมันดิบ Brent หรือ crack spread ที่กว้างขึ้นเป็นอีกแรงกดดัน การทำสัญญาป้องกันความเสี่ยง (Fuel Hedging) ช่วยชะลอผลกระทบได้ แต่ไม่ได้ป้องกันความเสียหายทั้งหมดเมื่อราคาเพิ่มต่อเนื่อง และแต่ละสายการบินมีสัดส่วนการ Hedging ต่างกัน

ด้านแรงงาน IATA ประเมินต้นทุนบุคลากรสายการบินโลกปี 2026 ที่ประมาณ 271,000 ล้าน USD ส่วนต้นทุนที่ไม่ใช่น้ำมันรวมจะสูงถึง 767,000 ล้าน USD และเพิ่ม 4.0% จากปี 2025 แม้บริษัทพยายามเพิ่มผลิตภาพ แต่การจ้างนักบิน ช่างเทคนิค ลูกเรือ และพนักงานภาคพื้นต้องใช้ทักษะเฉพาะและข้อกำหนดความปลอดภัยที่ลดทอนได้ยาก

อีกสี่ช่องทางกดดันเชื่อมกัน: เครื่องบินรุ่นใหม่ส่งมอบช้า ทำให้ต้องเช่าเครื่องบินในอัตราสูงขึ้น; เครื่องรุ่นเก่าต้องซ่อมเครื่องยนต์และเปลี่ยนชิ้นส่วนบ่อยขึ้น; หนี้และสัญญาเช่าเครื่องบินทำให้ต้นทุนดอกเบี้ยกระทบกำไรสุทธิ; ขณะที่ค่าธรรมเนียมสนามบิน การใช้ทางวิ่ง บริการภาคพื้น การควบคุมจราจรทางอากาศ และข้อกำหนดด้านสิ่งแวดล้อมยังต้องจ่ายแม้เที่ยวบินจะขายตั๋วราคาไม่สูงมากนัก ค่าใช้จ่ายเหล่านี้มีโครงสร้างต่างกันตามสนามบินและประเทศ จึงไม่ควรใช้สัดส่วนเดียวกันอธิบายทุกสายการบิน

แรงกดดันหลักฐานหรือขนาดปัญหาผลทางเศรษฐศาสตร์ของสายการบิน
น้ำมันเครื่องบิน350,000 ล้าน USD ปี 2026F เทียบ 252,000 ล้าน USD ปี 2025ต้นทุนต่อเที่ยวพุ่งเร็วกว่าอัตราปรับราคาตั๋ว
แรงงาน271,000 ล้าน USD ปี 2026Fสัญญาค่าจ้างและข้อจำกัดบุคลากรทำให้ลดต้นทุนเร็วไม่ได้
เครื่องบินและ Supply Chainส่งมอบเครื่องใหม่และเครื่องยนต์ล่าช้า; ค่าเช่าสูงขึ้นต้องใช้เครื่องเก่านานขึ้น และเสียโอกาสเปิดเส้นทางใหม่
Maintenanceค่าโอเวอร์ฮอลและชิ้นส่วนเพิ่มตามชั่วโมงบินและอายุเครื่องเครื่องจอดซ่อมทำให้เสียรายได้ แต่ยังมีต้นทุนคงที่
ดอกเบี้ยและสัญญาเช่าความเปราะบางขึ้นกับระดับหนี้ของแต่ละบริษัทกำไรจากการบินอาจถูกหักด้วยต้นทุนการเงิน
สนามบิน/น่านฟ้า/สิ่งแวดล้อมค่า Landing, Ground Handling, Navigation และ SAF/CORSIAต้นทุนถูกส่งผ่านราคาตั๋วได้ไม่เต็มในตลาดแข่งขันสูง
ผู้โดยสารและเครื่องบินขณะเตรียมออกเดินทางที่อาคารผู้โดยสารสนามบิน

เครื่องบินเต็มไม่ได้แปลว่ากำไรดีเมื่อเกมราคา Full-Service ปะทะ Low-Cost

สายการบินขาย “ที่นั่งที่มีวันหมดอายุ” เมื่อเครื่องออกจาก Gate ที่นั่งว่างในเที่ยวบินนั้นจะไม่สามารถนำมาขายใหม่อีกได้ จึงมีแรงจูงใจให้ลดราคาช่วงใกล้ออกเดินทางเพื่อเพิ่ม Load Factor แต่ถ้าราคาขายเฉลี่ยต่ำกว่าต้นทุนที่ควรได้รับคืน จำนวนผู้โดยสารที่เพิ่มขึ้นอาจทำให้รายได้เพิ่มโดยกำไรไม่เพิ่มตาม

ธุรกิจ Full-Service/Network Carrier มีโอกาสขายที่นั่งชั้นพรีเมียม เส้นทางต่อเครื่อง และบริการลูกค้าองค์กร รวมถึงสร้างความสัมพันธ์กับผู้โดยสารประจำ แต่ต้องแลกกับต้นทุนเครือข่าย ความซับซ้อน และค่าแรงบางประเภท ขณะที่ Low-Cost Carrier (LCC) ได้เปรียบจากการใช้เครื่องบินรุ่นเดียวหมุนเวียนเร็ว การขายตรง และต้นทุนหน่วยต่ำ ทว่าตลาดระยะสั้นที่มีการแข่งขันรุนแรงทำให้ราคาตั๋วปรับขึ้นได้จำกัด โดยเฉพาะเมื่อผู้โดยสารไวต่อราคา

ปี 2026 จึงไม่ได้เป็นการแข่งขันที่ Full-Service ชนะทุกแห่งหรือ LCC แพ้ทุกแห่ง IATA มองว่าผู้ให้บริการที่มีรายได้พรีเมียมและความยืดหยุ่นในการแบ่งราคามักรับแรงกระแทกได้ดีกว่า แต่ความสามารถทำกำไรจริงยังขึ้นกับเส้นทาง ต้นทุนเงินทุน การป้องกันความเสี่ยงน้ำมัน การเดินทางผ่านน่านฟ้า และอำนาจต่อรองกับสนามบินและผู้ให้บริการเครื่องบินด้วย

ตัวเลขจากงบจริงบอกว่ารายได้สูงไม่ได้หมายถึงกำไรสูง

ตารางต่อไปนี้ใช้ผลประกอบการที่บริษัทเผยแพร่ล่าสุด ณ วันที่ 7 พฤศจิกายน 2026 ช่วงเวลาบัญชีและมาตรฐานกำไรต่างกัน จึงใช้เพื่อเปรียบเทียบทิศทาง ไม่ใช่จัดอันดับกำไรสัมบูรณ์แบบเทียบตรงทุกบริษัท

บริษัท/ช่วงงบรายได้และอุปสงค์กำไรหรือขาดทุนสิ่งที่บอกเกี่ยวกับธุรกิจ
Delta Air Lines / Q3 2026รายได้รวม 20.186 พันล้าน USD เพิ่ม 21%กำไรสุทธิ 756 ล้าน USD ลด 47%ต้นทุนน้ำมันไตรมาสเพิ่ม 69% เทียบปีก่อน แม้รายได้โต
American Airlines / Q3 2026รายได้ 16.3 พันล้าน USD เพิ่ม 19.3%ขาดทุนสุทธิ 269 ล้าน USDค่าน้ำมันเพิ่ม 67.5%; รายได้สถิติไม่พอเปลี่ยนเป็นกำไร
United Airlines / Q3 2026รายได้ 17.9 พันล้าน USD เพิ่ม 17.4%กำไรสุทธิราว 1.0 พันล้าน USDมีผลิตภัณฑ์และเครือข่ายที่รักษากำไรได้ แม้ต้นทุนเพิ่ม
Ryanair / H1 FY2027ผู้โดยสาร 125.8 ล้านคน เพิ่ม 6%; รายได้เพิ่ม 3%กำไรหลังภาษี ลด 15%ราคาตั๋วเฉลี่ยลด 4% แต่ต้นทุนดำเนินงานเพิ่ม 10%
Lufthansa Group / ม.ค. – ก.ย. 2026รายได้เพิ่ม 8%; Load Factor 83.9%Adjusted EBIT ลด 20%เชื้อเพลิงสูงและการหยุดชะงักของเส้นทาง/แรงงานกดดัน

กรณี Ryanair น่าสนใจเพราะสายการบินราคาประหยัดที่มีวินัยต้นทุนสูงยังเผชิญกำไรหด: ผลครึ่งปีแรกของปีบัญชีที่สิ้นสุดมีนาคม 2027 ซึ่งประกาศ 2 พฤศจิกายน 2026 ระบุจำนวนผู้โดยสารเพิ่ม 6% แต่กำไรหลังภาษีลด 15% สาเหตุคือส่วนของน้ำมันที่ไม่ทำ Hedge แพงขึ้นมากและค่าโดยสารเฉลี่ยลดลง 4% ขณะที่รายได้เสริมต่อผู้โดยสารแทบไม่เพิ่ม นี่เป็นตัวอย่างตรงของคำถามว่า “ขายตั๋วได้มากขึ้นแล้วทำไมกำไรน้อยลง”

ในทางกลับกัน United Airlines แสดงว่ากำไรยังรักษาได้ในบางรูปแบบธุรกิจ: ไตรมาส 3 มีรายได้ 17.9 พันล้าน USD และกำไรสุทธิ 1.0 พันล้าน USD แม้ต้นทุนต่อที่นั่งและค่าน้ำมันเพิ่ม ขณะที่ American Airlines ขาดทุนสุทธิแม้รายได้ทำระดับสูง จึงไม่ควรสรุปว่าสายการบินทุกแห่งประสบภาวะเหมือนกัน หรือใช้ผลประกอบการบริษัทเดียวแทนอุตสาหกรรมโลกทั้งหมด

กำไรแต่ละภูมิภาคต่างกันเพราะเครือข่ายและต้นทุนน้ำมัน

ตามประมาณการ IATA เดือนมิถุนายน ภูมิภาคต่าง ๆ มีทิศทางต่างกัน โดยเฉพาะสายการบินตะวันออกกลางได้รับผลกระทบอย่างหนักจากการปิดหรือจำกัดน่านฟ้า การเปลี่ยนเส้นทางบิน และปริมาณผู้โดยสารต่อเครื่องที่ลดลง ส่วนบางเส้นทางเอเชียกับยุโรปและแอฟริกาอาจได้รับผู้โดยสารที่เปลี่ยนมาเดินทางผ่านจุดต่อเครื่องอื่น แต่ก็ต้องรับต้นทุนเชื้อเพลิงสูงขึ้นด้วย

ภูมิภาค (IATA)กำไรสุทธิ 2025Eกำไรสุทธิ 2026FNet Margin 2026F
ยุโรป13.0 พันล้าน USD9.6 พันล้าน USD3.1%
อเมริกาเหนือ12.4 พันล้าน USD9.4 พันล้าน USD2.5%
เอเชียแปซิฟิก9.8 พันล้าน USD6.6 พันล้าน USD2.1%
ลาตินอเมริกา1.9 พันล้าน USD1.2 พันล้าน USD2.1%
แอฟริกา0.3 พันล้าน USD0.1 พันล้าน USD0.2%
ตะวันออกกลาง7.2 พันล้าน USDขาดทุน 4.3 พันล้าน USD-6.1%

ยอดรวมจากตัวเลขรายภูมิภาคอาจคลาดกับ 23 พันล้าน USD ของ IATA เล็กน้อยเพราะการปัดเศษ และเป็นประมาณการ ณ วันเดียวกัน ไม่ใช่ผลกำไรจริงครบปีของสายการบินทุกแห่ง สิ่งสำคัญกว่าการจัดอันดับคือรายได้จากการเดินทางระหว่างประเทศไม่ได้กระจายตามจำนวนผู้โดยสารเสมอไป ภูมิภาคที่มีเที่ยวบินไกล เครื่องบินลำใหญ่ และการพึ่งพาการต่อเครื่องสูงมีโครงสร้างรายได้และความเสี่ยงต่างจากตลาดภายในประเทศ

รายได้เสริมจากสัมภาระ ที่นั่งพิเศษ และบัตรเครดิตช่วยได้แค่ไหน

เมื่อค่าโดยสารพื้นฐานปรับเพิ่มมากไม่ได้ สายการบินจะเพิ่มรายได้จากการเลือกที่นั่ง สัมภาระ อาหาร การขึ้นเครื่องก่อน บริการเสริมบนเที่ยวบิน และโปรแกรมสมาชิก แต่ “รายได้เสริม” ที่อยู่ในสถิติ IATA เป็นหมวด Ancillary and Other Revenue ไม่ใช่เฉพาะค่ากระเป๋าอย่างเดียว โดยปี 2026 คาดมีมูลค่าราว 165,000 ล้าน USD เพิ่มขึ้น 12.6% เทียบกับรายได้จากตั๋วโดยสารที่คาด 839,000 ล้าน USD เพิ่มขึ้น 9.2% และรายได้ Cargo 162,000 ล้าน USD เพิ่มขึ้น 7.2%

โปรแกรมสะสมไมล์และบัตรเครดิตร่วมแบรนด์เป็นอีกช่องทางที่มีคุณค่าต่างจากการขายตั๋วเที่ยวบินเดียว ตัวอย่างเช่น Delta Air Lines รายงานการรับค่าตอบแทนจาก American Express 6.9 พันล้าน USD ในเก้าเดือนแรกปี 2026 เพิ่มขึ้น 14% จากปีก่อน สะท้อนรายรับจากความร่วมมือบัตรเครดิตและการขายไมล์ แต่ตัวเลขค่าตอบแทนนี้ ไม่ใช่กำไรสุทธิของโปรแกรม และไม่ควรนำไปบวกกับรายได้ตามบรรทัดในงบโดยไม่ตรวจวิธีรับรู้รายได้ เพราะอาจเกิดการนับซ้ำกับรายได้ที่เกี่ยวข้องกับคะแนนและบริการในอนาคต

สายการบิน LCC ก็ใช้รายได้เสริมเป็นกลไกสำคัญเช่นกัน Ryanair รายงานรายได้เสริมรวมครึ่งปีแรก FY2027 เพิ่ม 6% แต่เมื่อหารต่อผู้โดยสารกลับแทบไม่เปลี่ยน แปลว่าการขายบริการเสริมช่วยเพิ่มรายได้รวมได้ ทว่าไม่ได้รับประกันว่าจะคุ้มต้นทุนเชื้อเพลิงที่เพิ่มเร็วกว่าหรือชดเชยค่าตั๋วที่ลดลงได้ทั้งหมด

หนี้ ต้นทุนเงินทุน และฝูงบินที่รอส่งมอบคือความเปราะบางที่ซ่อนอยู่

แม้สายการบินทำกำไรจากการดำเนินงานได้ แต่ถ้าต้องจ่ายดอกเบี้ยสูงหรือเช่าเครื่องบินแพง กำไรสุทธิยังถูกกดลงได้ IATA คาด Return on Invested Capital (ROIC) ปี 2026 ที่ 4.3% ขณะที่ต้นทุนเงินทุนถัวเฉลี่ย (WACC) ประเมิน 8.5% หมายความว่าโดยเฉลี่ยอุตสาหกรรมยังมีผลตอบแทนจากทุนที่ต่ำกว่าต้นทุนของทุน แม้รายงานงบจะมีกำไรเป็นบวก

ความล่าช้าในการรับมอบเครื่องบินจากผู้ผลิตและการซ่อมเครื่องยนต์ที่ใช้เวลานานทำให้สายการบินที่ต้องการขยายเที่ยวบินอาจไม่มีเครื่องบินพร้อมใช้ ขณะเดียวกันการเก็บเครื่องบินเก่าไว้นานขึ้นเพิ่มค่า Maintenance และทำให้การลดการใช้น้ำมันต่อที่นั่งไม่เร็วเท่าที่คาด ผู้ประกอบการที่มีกองเงินสดสูง มีเครื่องบินพร้อมใช้ และมีเส้นทางที่ทำรายได้สูงจึงอยู่ในฐานะดีกว่าบริษัทที่ต้องกู้เงินหรือเช่าเครื่องเพิ่มในช่วงต้นทุนแพง

ความเสี่ยงนี้ยังส่งต่อไปถึงโรงแรม สนามบิน บริษัทเช่าซื้อเครื่องบิน ผู้ผลิตชิ้นส่วน บริษัทขนส่ง และธุรกิจท่องเที่ยว เพราะหากสายการบินตัดเที่ยวบินที่ทำกำไรน้อย ผู้บริโภคอาจต้องจ่ายค่าตั๋วมากขึ้นและบางเมืองอาจเสียเที่ยวบินเชื่อมต่อ แม้ความต้องการเดินทางโดยรวมของโลกยังไม่หายไป

ปี 2027 จะกำไรดีขึ้นหรือไม่ภายใต้สามฉากทัศน์

กรณีฐาน (Base Case) หากราคาน้ำมันเครื่องบินเริ่มทรงตัว เส้นทางบินผ่านภูมิภาคที่มีข้อจำกัดค่อย ๆ กลับมาและการส่งมอบเครื่องบินทยอยดีขึ้น กำไรสายการบินอาจฟื้นจากฐานปี 2026 ได้บางส่วน แต่การเพิ่มอัตราบรรทุกอย่างเดียวไม่น่าพอ เพราะค่าจ้าง หนี้ ค่าเช่า และข้อจำกัด Supply Chain ยังอยู่

กรณีบวก (Upside) หากต้นทุนเชื้อเพลิงและส่วนต่างค่ากลั่นลดลงเร็ว พร้อมกับรายได้พรีเมียมและบริการเสริมแข็งแรงกว่าคาด สายการบินที่มีงบดุลแข็งแกร่งและบริหารเครือข่ายเก่งอาจได้ประโยชน์มาก ขณะที่ผู้โดยสารอาจเห็นตัวเลือกเที่ยวบินเพิ่ม แต่ไม่ได้หมายความว่าราคาตั๋วทุกเส้นทางจะลดลงพร้อมกัน

กรณีลบ (Downside) หากราคาน้ำมันทรงตัวสูงหรือขยับขึ้นอีก น่านฟ้ายังถูกจำกัด ภาวะเศรษฐกิจชะลอ และอัตราดอกเบี้ยหรือค่าเช่าเครื่องบินยังแพง สายการบินที่มีกำไรต่อเที่ยวต่ำอาจต้องปรับลดความถี่และขึ้นราคาตั๋วมากขึ้น เสี่ยงกระทบการเดินทางและธุรกิจที่พึ่งพานักท่องเที่ยวระหว่างประเทศ ทั้งสามกรณีเป็น การวิเคราะห์ฉากทัศน์ ไม่ใช่พยากรณ์ผลประกอบการปี 2027 อย่างเป็นทางการ

สายการบินไม่ได้ขาดผู้โดยสารแต่ขาดส่วนต่างที่เหลือเป็นกำไร

ปี 2026 เป็นปีที่ให้บทเรียนชัดว่า “จำนวนคนเดินทาง” กับ “ความสามารถทำกำไร” ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน IATA ยังประเมินว่าคนจะเดินทางทางอากาศเพิ่มและรายได้สายการบินจะสูงขึ้น แต่ต้นทุนน้ำมัน การซ่อมบำรุง ค่าแรง ค่าธรรมเนียม และต้นทุนการเงินกำลังแย่งส่วนต่างที่เคยเหลือเป็นกำไร ตลาดจึงไม่ควรถามเพียงว่าสายการบินขนผู้โดยสารเพิ่มกี่คน แต่ต้องถามว่ารายได้ต่อที่นั่งเติบโตทันต้นทุนต่อที่นั่งหรือไม่ และบริษัทมีเงินสดพอรับความผันผวนได้แค่ไหน

ข้อสรุปสำคัญ การบินโลกในปี 2026 ยังไม่ใช่ธุรกิจที่กำลังขาดทุนทั้งระบบ แต่ตามประมาณการล่าสุดมีแนวโน้มเหลือกำไรสุทธิราว 2 เซนต์ต่อรายได้ 1 USD เท่านั้น ผู้ชนะในปี 2027 จึงอาจไม่ใช่สายการบินที่เพิ่มผู้โดยสารได้มากที่สุด หากเป็นผู้ประกอบการที่ควบคุมต้นทุน รักษารายได้ต่อที่นั่ง บริหารฝูงบิน และต่อยอดรายได้เสริมโดยไม่เพิ่มความเสี่ยงทางการเงินเกินกำลัง

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

แหล่งข้อมูลต้นทาง

  1. Delta Air Lines Announces September Quarter 2026 Financial Results
    Delta Air Lines Investor Relations9 ตุลาคม 2026
  2. Third-Quarter Financial Results, Exhibit 99.1
    United Airlines, SEC EDGAR
  3. American sets new revenue records amid historic fuel cost pressure
    American Airlines Newsroom
  4. American Airlines Group Form 10-Q Quarter Ended September 30, 2026
    American Airlines, SEC EDGAR
  5. Ryanair H1 PAT Falls 15% to EUR2.15BN as Unhedged Oil Doubles & Traffic Grows 6% at Lower Fares
    Ryanair Holdings2 พฤศจิกายน 2026
  6. Financial development January – September 2026
    Lufthansa Group Investor Relations3 พฤศจิกายน 2026
  7. Delta Air Lines Form 10-Q Quarter Ended September 30, 2026
    Delta Air Lines, SEC EDGAR
  8. Airline Profitability Stabilizes with 3.9% Net Margin Expected in 2026
    IATA9 ธันวาคม 2025

แหล่งข้อมูล / ฐานข้อมูล

  1. Middle East Disruptions and High Fuel Prices Halve Airline Industry Profitability
    International Air Transport Association (IATA)7 มิถุนายน 2026
  2. Global Outlook for Air Transport June 2026
    IATA Sustainability & Economics
  3. Air Passenger Demand Falls 0.5% in September
    IATA30 ตุลาคม 2026
  4. Strong 2025 Passenger Demand Masks Ongoing Capacity Constraints
    IATA29 มกราคม 2026
  5. Global Air Passenger Demand Reaches Record High in 2024
    IATA30 มกราคม 2025
  6. IATA Annual Review 2026
    IATA
หัวข้อ: การท่องเที่ยวพลังงาน