Công ty AI nào sẽ trụ lại cuối cùng? Câu hỏi nghe như chỉ cần chọn một người chiến thắng, nhưng các số liệu kinh doanh năm 2026 cho thấy bức tranh phức tạp hơn nhiều. Các doanh nghiệp kiếm tiền từ AI theo những cách khác nhau và cũng phải gánh các loại chi phí khác nhau. Nhà phát triển mô hình phải trả tiền tính toán cho mỗi câu trả lời. Nhà cung cấp đám mây bán công suất và công cụ, còn hãng sản xuất chip cung cấp hạ tầng cho cả ngành.
Vì thế, điều đáng hỏi không chỉ là ai có doanh thu lớn nhất, mà là doanh thu đến từ đâu, còn lại bao nhiêu sau chi phí và khách hàng có tiếp tục trả tiền hay không.
Doanh thu lớn đến đâu và những con số nào so sánh được?
Các tập đoàn công nghệ niêm yết công bố báo cáo tài chính định kỳ, nhưng phần lớn không tách doanh thu AI thành một mảng riêng. Bảng dưới đây sử dụng doanh thu hợp nhất để cho thấy quy mô hoạt động, không phải bảng xếp hạng doanh số sản phẩm AI.
| Công ty | Tổng doanh thu (tỷ USD) | Cách hiểu |
|---|---|---|
| Amazon | 716.9 (2025) | Gồm bán lẻ và dịch vụ khác; AWS đạt 128,7 |
| Alphabet | 402.8 (2025) | Quảng cáo, tìm kiếm, đám mây, không chỉ doanh thu Gemini |
| Microsoft | 331.8 (Năm tài chính 2026) | Microsoft Cloud đạt 214,4, bao gồm dịch vụ ngoài AI |
| NVIDIA | 215.9 (Năm tài chính 2026) | Trung tâm dữ liệu đạt 193,7 |
| Meta | 201.0 (2025) | Chủ yếu quảng cáo, không phải bán mô hình trực tiếp |
Năm tài chính 2026 của Microsoft kết thúc vào tháng 6/2026, còn của NVIDIA kết thúc vào tháng 1/2026. Amazon, Alphabet và Meta sử dụng năm dương lịch 2025. Kỳ báo cáo không trùng nhau. Những con số phù hợp để đánh giá nền tảng tài chính và khả năng phân tán rủi ro, hơn là để kết luận mô hình AI nào bán chạy nhất.
Doanh thu khổng lồ của Amazon gồm cả bán lẻ. NVIDIA có tổng doanh thu thấp hơn, nhưng mảng trung tâm dữ liệu gắn trực tiếp hơn với đầu tư năng lực tính toán. Meta có thể dùng AI để cải thiện quảng cáo mà không cần biến trợ lý AI trả phí thành nguồn thu chính.
OpenAI và Anthropic tăng trưởng mạnh, nhưng phải đọc đúng loại số liệu
Các phòng thí nghiệm AI hoạt động ở quy mô doanh thu khác các tập đoàn công nghệ đa ngành. OpenAI và Anthropic không công bố bộ báo cáo thường niên đầy đủ như doanh nghiệp niêm yết, vì vậy nguồn tin và định nghĩa của mỗi số liệu rất quan trọng.
Theo tài liệu tài chính mà phóng viên được tiếp cận, OpenAI có khoảng 13,07 tỷ USD doanh thu năm 2025. Reuters dẫn một bản cáo bạch mà hãng đã xem cho biết Anthropic đạt gần 4,6 tỷ USD cùng năm. Đây là doanh thu 2025 do báo chí đưa tin, không phải báo cáo tài chính công khai của cả năm 2026.
Tốc độ tăng trưởng trong năm 2026 rất đáng chú ý. Reuters đưa tin ngày 29/9 rằng doanh thu quy đổi theo năm của OpenAI tiến sát 70 tỷ USD. Bloomberg cho biết chỉ số tương ứng của Anthropic vượt 65 tỷ USD vào cuối tháng 7/2026.
| Công ty AI | Doanh thu 2025 theo báo chí (tỷ USD) | Tốc độ doanh thu quy đổi 2026 theo báo chí (tỷ USD) |
|---|---|---|
| OpenAI | 13,07 | gần 70, tháng 9/2026 |
| Anthropic | gần 4,6 | trên 65, tháng 7/2026 |
Doanh thu quy đổi theo năm không phải doanh thu đã ghi nhận trong cả năm. Lấy doanh thu một tháng nhân mười hai chỉ phản ánh tốc độ bán hàng tại thời điểm đó, không chứng minh doanh nghiệp đã thu được số tiền ấy trong mười hai tháng. Hai công ty cũng được đo ở các tháng khác nhau. Không thể đặt các mức 70 và 65 tỷ USD cạnh doanh thu thực tế 2025 như những chỉ số tương đương.
Các nguồn tin cho thấy nhu cầu AI đang mở rộng nhanh, song chưa đủ để kết luận doanh nghiệp nào sẽ có lợi nhuận bền vững.
Doanh thu lớn chưa chắc đồng nghĩa với lợi nhuận lớn
Huấn luyện mô hình cần tiền nghiên cứu, nhân lực và hệ thống máy tính lớn. Sau khi ra mắt, mỗi lần trả lời vẫn phát sinh chi phí suy luận, tức năng lực tính toán để tạo phản hồi cho người dùng. Tổng chi phí có thể tăng theo lưu lượng sử dụng, dù phần cứng mới giúp giảm chi phí trên mỗi tác vụ.
Bên cạnh doanh thu, cần nhìn vào biên lợi nhuận gộp, phần còn lại sau chi phí trực tiếp cung cấp sản phẩm hay dịch vụ, và lượng tiền mặt sau đầu tư. Một dịch vụ có thể có nhiều người dùng nhưng phí đăng ký không đủ trang trải tính toán. Dịch vụ khác có ít khách hàng doanh nghiệp hơn nhưng được trả đều đặn vì AI gắn với quy trình làm việc thường ngày.
Anthropic minh họa sự khác biệt này. Theo tài liệu Reuters xem được, hãng đạt gần 4,6 tỷ USD doanh thu năm 2025 nhưng lỗ hoạt động hơn 8 tỷ USD. Điều đó không chứng minh hãng sẽ thất bại, mà cho thấy tăng doanh số và tự trang trải hoạt động là hai bài toán khác nhau.
Microsoft cho biết biên lợi nhuận gộp của Microsoft Cloud giảm còn 66% trong năm tài chính 2026, một phần vì đầu tư hạ tầng AI và mức sử dụng các sản phẩm AI cao hơn. Tăng trưởng đám mây không tự động xóa đi áp lực chi phí.
Mỗi nhóm doanh nghiệp có lợi thế riêng
Nhà cung cấp chip và năng lực tính toán như NVIDIA hưởng lợi khi các hãng mở rộng trung tâm dữ liệu. Nhưng nhu cầu phần cứng cao hiện nay không bảo đảm mức đầu tư ấy kéo dài mãi. Doanh thu bán thiết bị cũng khác với lợi nhuận của nhà phát triển ứng dụng AI.
Các nền tảng và nhà cung cấp đám mây lớn như Amazon, Microsoft và Alphabet có sẵn khách hàng doanh nghiệp, kênh phân phối và nguồn thu khác. Họ có thể tích hợp AI vào phần mềm và dịch vụ hiện hữu, nhưng phải đầu tư vốn rất lớn, kéo theo khấu hao và nhu cầu tiền mặt trong tương lai.
Các phòng thí nghiệm mô hình như OpenAI và Anthropic có thể thu phí trực tiếp từ trợ lý, công cụ lập trình và API, giao diện để phần mềm khác gọi mô hình. Họ phải giữ nét khác biệt và kiểm soát chi phí suy luận khi các mô hình cạnh tranh đủ tốt được bán rẻ hơn.
Meta đi theo cách khác. AI có thể tăng hiệu quả quảng cáo và mức độ tương tác mà không cần thu tiền cho mỗi lượt dùng AI. Hiệu quả nên được đánh giá qua đóng góp cho hoạt động cốt lõi, không chỉ hỏi mô hình tạo bao nhiêu doanh thu riêng.
Doanh nghiệp AI cần gì để tồn tại lâu dài?
Không phải tên tuổi mà là những chỉ số kinh doanh có thể kiểm chứng. Doanh nghiệp phải giữ được khách hàng thực sự trả tiền, tăng doanh thu mà không giảm giá nhanh hơn tốc độ tiết kiệm chi phí, duy trì kênh bán hàng và nguồn vốn ổn định, đồng thời tránh để đầu tư mới làm suy yếu hoạt động chính.
Tập đoàn lớn có thể dùng nguồn thu sẵn có để gánh rủi ro, nhưng quy mô không bảo đảm hiệu quả đầu tư. Doanh nghiệp chuyên biệt nhỏ hơn vẫn có thể tạo giá trị cao ở những công việc nhất định. Chip, đám mây, mô hình và ứng dụng đều có thể cùng xuất hiện các mô hình kinh doanh thành công.
Điểm mấu chốt. Cuộc đua AI không nhất thiết chỉ có một người thắng. Một khách hàng có thể dùng chip của hãng này, đám mây của hãng khác và mô hình từ nhiều phòng thí nghiệm. Vấn đề đáng quan sát là mỗi tầng giữ lại được bao nhiêu giá trị kinh tế, không chỉ lượng người dùng.
Cần theo dõi điều gì tiếp theo?
Trong các báo cáo tới, hãy xem doanh thu AI được công bố riêng có tăng không, chi phí suy luận trên mỗi tác vụ giảm nhanh đến đâu, khách hàng doanh nghiệp gia hạn hợp đồng ra sao và đầu tư trung tâm dữ liệu đã tạo dòng tiền hay chưa. Với công ty tư nhân, doanh thu cả năm đã ghi nhận và chi phí kiểm chứng được quan trọng hơn một con số quy đổi theo năm.
Hiện chưa có đủ chứng cứ để gọi tên người chiến thắng cuối cùng. Doanh nghiệp sống sót không nhất thiết có mô hình tốt nhất hay doanh thu cao nhất, mà cần tạo ra giá trị khiến khách hàng trả tiền nhiều lần với chi phí hợp lý. Một dòng doanh thu không thể trả lời toàn bộ câu hỏi đó.
